Zagwiździe, Pokój, Kup i Ładza

Zagwiździe, Pokój, Kup i Ładza – te miejscowości odwiedziliśmy podczas piątej kursowej wycieczki. Zapraszamy serdecznie do lektury.

Z życia Świat Gór:

Kolejna środa, tak więc czas na relację z kursu na Przewodnika Terenowego po Województwie Opolskim. Zapraszamy do czytania naszych relacji, komentowania ich, a także udostępniania. Niech Wasi znajomi również dowiedzą się o naszym blogu Świat Gór. Zapraszamy także na nasz profil na Facebooku oraz na Instagramie.

Relacja:

Półmetek wycieczek kursowych przekroczony. Zbliżamy się powoli do końca naszych wyjazdów. Jednak zostało jeszcze kilka wpisów do dodania. Dziś czas na piątą wycieczkę kursową, która tym razem wiodła po przepięknych terenach Stobrawskiego Parku Krajobrazowego.

W sobotę (2.06) spotykamy się w naszym tradycyjnym punkcie zbiórki w Nysie przy ulicy kolejowej o godzinie 8:00. Wsiadamy do autobusu i ruszamy na naszą przyrodniczą wycieczkę. Dziś po trasie prowadzić będą nas dwie koleżanki Joanna Słaba i Bożena Fojcik. Wspierać ich będzie bardzo mocno w zakresie przyrody nasz wykładowca Zbigniew Błauciak.

Na początek miejsce na pilotce zajmuje koleżanka Bożena Fojcik, a my ruszamy w stronę Opola i dalej do miejscowości Kup, gdzie znajduje się nasz pierwszy przystanek. Po dotarciu na miejsce udajemy się do znajdującej się w tej miejscowości Izby Leśnej po której oprowadzi nas Zbigniew Błauciak.

W 1995 roku w celach edukacyjnych powstała przy Nadleśnictwie Kup IZBA LEŚNA. W 2003 roku dzięki staraniom Nadleśnictwa Kup, oraz pomocy finansowej Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Opolu, na potrzeby poszerzonej ekspozycji IZBY LEŚNEJ wyremontowano i przystosowano pomieszczenia byłych warsztatów Nadleśnictwa Kup.

W chwili obecnej ekspozycja obejmuje wiele różnorodnych eksponatów i ekspozycji pogrupowanych w blokach tematycznych, a mianowicie:

  1. Dokumenty – w tym oryginały map leśnych z końca XIX w.
  2. Kopie map gospodarczych sprzed 1945 roku.
  3. Dokumenty z 1945 r., z początków działania polskiej administracji LP.
  4. Ciekawostki przyrodnicze i szereg spreparowanych rzadkich okazów fauny (np. orzeł bielik, czapla nadobna, cietrzew, wydra i inne).
  5. Szereg ekspozycji tematycznych.
  6. Kolekcję minerałów.

W IZBIE zgromadzono również kasety z głosami zwierząt, oraz filmy o przyrodniczej tematyce. Pomieszczenia galerii z wystawami o tematyce leśnej i przyrodniczej.

Trzeba przyznać, że Izba Leśna jest bardzo ciekawa. To kilka dużych pomieszczeń z bogatą przyrodniczo ekspozycją. Idealne miejsce do poznania przyrody Stobrawskiego Parku Krajobrazowego.

Izba Leśna Kup

Izba Leśna Kup

Izba Leśna Kup

Izba Leśna Kup

Izba Leśna Kup

Za zgodą kierownika kursu Marcina Nowaka razem z trzema osobami wychodzimy wcześniej z Izby Leśnej i udajemy się do pobliskiego kościoła, aby zrobić sobie pamiątkowe zdjęcia. Tuż przy świątyni odnajdujemy też figurę św. Jana Nepomucena. Kościół jest otwarty, dlatego wchodzimy do środka i na spokojnie możemy sobie zwiedzić obiekt i zrobić pamiątkowe zdjęcia.

Kościół św. Jerzego to rzymskokatolicki kościół parafialny wybudowany w stylu neogotyckim w latach 1897-1898. Cennym przedmiotem znajdującym się w kościele są organy. Zostały one wybudowane przez firmę Spiegel, w 1897 roku. Posiadają 18 głosów, 2 manuały plus pedał, traktura gry i rejestrów jest pneumatyczna.

Kościół św. Jerzego.

Wnętrze świątyni.

Na tym kończymy zwiedzanie Kup. Wracamy do autobusu, wsiadamy i ruszamy w dalszą drogę. Przed nami teraz miejscowość Zagwiździe, słynąca z kilku ciekawych obiektów. Nasze zwiedzanie tej miejscowości rozpoczniemy od odwiedzenia Kościoła Najświętszego Serca Pana Jezusa. Tutaj oprowadzi nas kościelny, który także udostępni nam świątynię wewnątrz.

Tutejsza świątynia została zbudowana w latach 1920–1921 w stylu neorenesansowym. Jest to kościół trójnawowy, stropowy, murowany, nieorientowany i otynkowany. Obiekt jest pierwszą świątynią w Zagwiździu, które zostało założone w XVIII w. przez koloinistów frydercjańskich. Wzorowana została na bazylikach z Rzymu i Rawenny. Wcześniej wierni, jeździli do kościoła w Starych Budkowicach.

Wewnątrz zachowało się oryginalne wyposażenie, jak i wystrój, które w ostatnich latach (2014-2015) zostało całkowicie odrestaurowane. Obok kościoła zachowała się ciekawa i oryginalna kapliczka, poświęcona poległym w czasie I wojny światowej, wybudowana w latach 20 – tych XX w.

Po wejściu do środka, świątynia robi na wszystkich ogromne wrażenie. Wnętrze bogato zdobione w ciekawych kolorach. Pierwszy raz widzę tego typu świątynię.

Zagwiździe kościół

Wnętrze świątyni.

Wychodzimy z kościoła i ruszamy na dalsze zwiedzanie tej miejscowości. Przed nami teraz zwiedzanie znajdującego się w Zagwiździu Ogrodu Botanicznego. Tutaj oprowadzać nas będzie Zbigniew Błauciak.

Miłośników bliskiego kontaktu z naturą zachęcamy do wizyty w Zagwieździe, wsi oddalonej o ok. 30 km od Opola, znajdującej się na terenie gminy Murów. Od ponad 80 lat działa tutaj ogród botaniczny, którym od niedawna opiekują się mieszkańcy. Jest to miejsce pod każdym względem urokliwe i zachwycające, idealne na rodzinny spacer. Patronem ogrodu jest św. Roch. Jego figurę z nieodłącznym psem można spotkać w kilku zakątkach ogrodu.

Ogród botaniczny znajduje się niedaleko Regionalnej Sali Muzealnej. Dominują w nim rododendrony zwane także różanecznikami. Ogród założył ks. Franciszek Ogorek. Większość roślin tutaj rosnących pochodzi z regionu śródziemnomorskiego.

Zbyszek oprowadza nas po ogrodzie przedstawiając kolejne roślinki, aż w końcu docieramy do pewnej ciekawostki, a mianowicie do czakramu, będącej niewątpliwe osobliwością ogrodu botanicznego.

Osobliwością ogrodu jest tzw. czakram. To otoczony drzewami marmurowy krąg. Według filozofii hinduskiej, gromadzi on pozytywną energię z kosmosu. Ten, kto przysiądzie na kilka minut w kręgu, może liczyć na przypływ energii, dobre zdrowie i szczęście.

Czakram

Kursanci pobierają moc.

Nasz kierownik również korzysta z mocy czakramu.

Ogród botaniczny.

Zagwiździe ogród botaniczny.

Tyle o ogrodzie botanicznym, a my ruszamy dalej. Teraz grupę przejmuje koleżanka Joanna Słaba i to ona prowadzić nas będzie w stronę budynków dawnej huty. Nim tam jednak dotrzemy, zatrzymujemy się przy kolejnej osobliwości Stobrawksiego Parku Krajobrazowego, a mianowicie przy jednej z wydm.

Ruszamy do huty.

Osobliwość parku - wydma.

Zbyszek pokazuje ciekawostki przyrodnicze.

Dalej ruszamy do wspomnianych już wyżej obiektów dawnej huty, która niegdyś prężnie działała na terenie Zagwiździa. Dziś natomiast stanowi obiekt muzealny i jest udostępniana do zwiedzania.

Zespół huty żelaza w Zagwiździu jest przykładem rozwoju dziewiętnastowiecznej architektury przemysłowej, w której produkcja od pocz. XIX do 2. poł. XX w. opierała się niemal na tych samych technologiach i urządzeniach.

Decyzję o założeniu huty podjął w 1753 r. osobiście król Fryderyk II Hohenzollern. Pierwsze zabudowania huty powstały krótko po królewskiej decyzji. Wraz z nimi powoli powstawała osada Zagwiździe, której nazwa pochodziła od imienia króla Friedrichsthal.

W 1755 roku gotowy był już wysoki piec, a w roku 1757 wykopano Kanał Zachodni. Rozwój huty wstrzymały działania wojenne w 1761 roku. Została ona jednak odbudowana i rozbudowana na pocz. XIX wieku. W 1869 roku huta przeszła na własność Kaspra Kampa i Jana Pyki, a następnie wyłącznie rodziny Pyków. Obecnie na terenie zespołu huty znajduje się muzeum.

W skład zespołu wchodzą budynki murowane z cegły, z otynkowanymi elewacjami oraz powiązane z nimi funkcjonalnie i technologicznie kanały i jaz spiętrzający. Budynki są niskie, w większości jednokondygnacyjne, nakryte dachami naczółkowymi. Ich elewacje mają skromną klasycystyczną dekorację, artykułowane są prostokątnymi, zamkniętymi półkoliście otworami okiennymi. Wyposażenie obiektów zachowało się częściowo.

Elementem łączącym poszczególne budynki są dwa kanały: zachodni (większy), przy którym znajdują się budynki odlewni i młotowni oraz południowy (mniejszy), przy którym znajduje się budynek przycinarki (nożyc).

We wschodniej części założenia znajduje się wolnostojący budynek odlewni z 1839 roku. Złożono go z zestawionych ze sobą, dobudowanych w późniejszych okresie przybudówek i z trójkondygnacyjną wieżą glichtową. Wewnątrz, na środku hali głównej postawiono piec.

W części zach. znajduje się młotownia zbudowana w 1806 roku. Jest ona złożona z dwóch połączonych ze sobą budynków wzniesionych po dwóch stronach kanału: młotowni i małej młotowni oraz z przybudówki ponad kanałem. W łączniku ponad kanałem umieszczono trzy koła oraz śluzę, które poruszały mechanizmy młotów.

Magazyn 2 (1802 r., tzw. nowy magazyn) zbudowano we wsch. części kanału południowego. Budynek nożyc postawiono w części zachodniej. Założono go na planie prostokąta, z elewacjami artykułowanymi półkolistymi arkadami.

Również na teren dawnej huty udaje nam się wejść. Udostępnione dla nas zostają pomieszczenia wewnątrz także mamy możliwość zobaczyć wszystkie zachowane pamiątki z dawnej huty. Robimy sobie również pamiątkowe zdjęcia przy hucie.

Nasza grupa wycieczkowa.

Zagwiździe huta.

Wnętrze.

Wnętrze.

Młot.

Wspólne zdjęcie.

Adrian czyli Świat Gór.

Takim akcentem kończymy zwiedzanie Zagwiździa. Wracamy do autobusu i ruszamy w dalszą podróż. Przed nami teraz miejscowość Ładza, gdzie znajduje się siedziba Stobrawskiego Parku Krajobrazowego. Tutaj dzięki uprzejmości dyrektora parku będziemy mieli możliwość zrobić grilla. Tak więc przed nami przerwa obiadowa.

W wiacie tuż za siedzibą parku szybko organizujemy sobie grilla i już po kilkunastu minutach raczymy się ciepłymi kiełbaskami, wzmacniając się dodatkowo różnego rodzaju specyfikami. W taki sposób wypoczywamy na terenach Stobrawskiego Parku Krajobrazowego. Tuż przy wiacie znajdują się ciekawe tablice dydaktyczne pozwalające poznać przyrodę parku.

Siedziba Stobrawskiego Parku Krajobrazowego.

Wiata grillowa.

Marcin i Jarek nasi opiekunowie.

Łukasz przy grillu.

Razem z Marcinem.

Przerwa obiadowa mija nam bardzo szybko, a przed nami ostatni punkt programu, czyli miejscowość Pokój. Szybko docieramy na miejsce bowiem wszystkie miejscowości na dzisiejszej trasie są blisko siebie położone. Pierwszym punktem programu zwiedzania Pokoju będzie robiący już wrażenie z zewnątrz kościół parafii ewangelicko-augsburskiej.

Mamy także możliwość wejść do środka dzięki czemu możemy zobaczyć jego przepiękne wnętrze. Wewnątrz znajdują się dwa piętra galerii, a także bardzo ciekawy ołtarz, nad którym znajduje się ambona. Pierwszy raz mam możliwość zobaczyć coś takiego.

Kościół ewangelicki wybudowano w oparciu o projekt architekta o nazwisku Schirmeister. Dnia 15 maja 1765 roku dokonano uroczystego położenia kamienia węgielnego pod budowę kościoła, któremu nadano imię księżnej Zofii. Podczas uroczystości odprawiono nabożeństwo w języku niemieckim i polskim.

Prace na zewnątrz kościoła zakończyły się 17 sierpnia 1773 roku. Uroczyste poświęcenie kościoła nastąpiło 8 sierpnia 1775 roku. Przy wejściu do kościoła znajduje się wieża zakończona zegarem piaskowym i kopułą.

Wewnątrz kościoła na dwóch piętrach znajdują się galerie. Z prawej strony umieszczono lożę książęcą. Nad bogato zdobionym ołtarzem znajduje się ambona. Ołtarz zdobią obrazy malarzy Beuthesa „Ostatnia wieczerza”, „Przemienienie pańskie” oraz Ernsta  „Zmartwychwstanie” i  „Wniebowstąpienie”.

Wnętrze kościoła pomalowano na biało, a ozdoby rokokowe oraz listwy gzymsowe były złocone. Kościół był budowany początkowo przez Doringa z Oleśnicy, a od roku 1766 przez dworskiego mistrza budowlanego E.F.Klose. Dzwony do kościoła wykonał w 1774 roku J.G. Nerger z Olesna. W tym też roku wykonano organy, które przebudował w roku 1828 Daniel Meister.

Kościół ewangelicko-augsubrski w Pokoju.

Wnętrze świątyni.

Razem z Asią i Radziem.

Zwiedzamy świątynię z poziomu ambony.

Po wyjściu z kościoła ruszamy na znajdujący się tuż przy kościele cmentarz ewangelicki, gdzie znajdują się bardzo ciekawe artystyczne nagrobki. Znajduje się tu cenny artystycznie, neoklasyczny  grobowiec nadleśniczego Henryka von Burgsdorfa, zmarłego w 1806 roku. Przedstawia on postać kobiety, naturalnej wielkości, opartej o postument z urną, na której znajduje się portret zmarłego. Rzeźbę wykonano z piaskowca.

Znajduje się tam również grobowiec księżnej Amalii zu Hohenlohe – Langenburg, matki księżnej Heleny, zmarłej w 1847 roku. Obok tego grobowca postawiono biały, marmurowy krzyż. Spoczywa tu także księżna Wilhelmina, żona księcia Mikołaja.

Brama wejście na cmentarz.

Jeden z nagrobków.

Ruszamy dalej, przed nami ostatni punkt dzisiejszego zwiedzania, a mianowicie zabytkowy park w Pokoju, który dziś jest w trochę kiepskim stanie, ale są szanse na jego szybki remont. Już wkrótce z wykorzystaniem funduszy unijnych może rozpocząć się remont tego zabytkowego parku.

W 1744 r. książę oleśnicko-wirtemberski Carl Christian Erdmann odziedziczył majątek, w skład którego wchodziła niewielka osada i rozległe tereny leśne – doskonałe miejsce polowań i rekreacji. Stało się ono inspiracją dla księcia i powołanych przez niego architektów i ogrodników do stworzenia układu urbanistycznego powiązanego z założeniem myśliwskim.

Pierwszym architektem, który nadał kierunek kształtowaniu całej kompozycji, był Georg Wilhelm Schirrmeister. Założenie parkowe oparto o zaprojektowany przez niego układ koncentryczny tworzący gwiazdę. Pierwszym elementem założenia był zespół pałacu z domami kawalerów wokół, otoczony zwierzyńcem.

Rolę salonu pałacowego pełnił Ogród Francuski (1756-1777) między Oppelner- i Louisen-Allee. Websky, autor projektu, podzielił go aleją prowadzącą od jednej z osi pałacu do Salonu Wodnego proj. Schirrmeistra. Ogród był chętnie odwiedzany przez mieszkańców Carlsruhe (ob. Pokoju). Odbywały się tu koncerty, przedstawienia w teatrze ogrodowym i zabawy.

Wkrótce Klöber, nadworny ogrodnik Wuerttembergów, rozpoczął prace nad Dużym Parkiem Krajobrazowym na Winnej Górze (1780). Znalazły się w nim głównie obiekty o treściach kommemoratywnych: świątynie, pawilony, pomniki i obeliski opatrzone inskrypcjami. Jako ostatni między Ogrodem i Dużym Parkiem w 1 poł. XIX w. założony został Mały Park Angielski. Wśród swobodnie poprowadzonych dróg ustawiono obiekty architektoniczne i rzeźby. Część z nich przeniesiono tu z Dużego Parku.

Park, sprzężony z zamkiem, składał się z 3 części różniących się kompozycją, funkcją i treściami symbolicznymi. Pozbawiony przez wiele lat pielęgnacji i narażony na działanie natury (i wandali), utrzymał elementy układu i infrastruktury pozwalające na przeprowadzenie rewaloryzacji. Oprócz rodzimych gatunków drzew, występuje także np. kasztan jadalny, dąb błotny a także rododendrony.

Niegdyś bogaty w obiekty małej architektury, park zachował jedynie część z nich, m.in. pomnik Fryderyka Wielkiego i głazy nazywane Trzema Siostrami w Dużym Parku oraz kamienne rzeźby Diany, Wenus, Minerwy, Apolla (ok. 1780), muza koronująca króla Fryderyka II (1791), neogotycki obelisk oraz pomnik poświęcony księciu Eugenowi v. Württemberg w formie odlanego z brązu śpiącego lwa (1863) w Małym Parku Angielskim.

W parku udajemy się pod pomnik śpiącego lwa przy którym robimy pamiątkowe zdjęcie, a także Zbyszek prowadzi nas w stronę najpotężniejszej w Polsce sosny wejmutki o obwodzie przekraczającym 5 metrów. Drzewo ma charakterystyczny pień z gałęziami zaczynającymi się prawie u dołu i prowadzącymi równolegle do strzały. Można przypuszczać, iż zostało ono zasadzone podczas zakładania parku w 1780 roku.

Zabytkowy park w Pokoju

Nasza grupa wycieczkowa.

Wspólne zdjęcie przy pomniku śpiącego lwa.

Kursanci.

Sosna wejmutka.

Razem z Eweliną.

Potężna ta sosna.

Kończymy zwiedzanie parku. Szkoda, że znajduje się w takim stanie. Warto byłoby go wyremontować i myślę byłby naprawdę dużą ciekawostką. Wychodzimy z parku i ruszamy w stronę autobusu. Wsiadamy do środka i ruszamy w stronę Nysy, kończąc tym samym naszą dzisiejszą wycieczkę.

W drodze powrotnej do Nysy o ciekawostkach związanych z mijanymi miejscowościami i obiektami opowiadać nam będzie koleżanka Bożena Fojcik. Około godziny 18:00 docieramy do Nysy, jeszcze na placu przed Pomnikiem Patriotom Polskim Marcin z Jarkiem robią podsumowanie dzisiejszej wycieczki. Piąta wycieczka za nami.

Adrian Kołodziej
About Adrian Kołodziej 206 Articles
Nazywam się Adrian, od urodzenia związany jestem z Nysą (woj. Opolskie). Swoją górską przygodę rozpocząłem w 2007 roku, kiedy to pierwszy raz wybrałem się na wycieczkę górską w Tatry. Od tamtej pory góry to moja życiowa pasja, którą postanowiłem rozwinąć w 2013 roku tworząc blog: Świat Gór – Czyli blog o górach. Od 2015 roku natomiast moim górskim wyprawom towarzysz moja narzeczona Daria, dużo pomagając mi. Dlatego też stał się naszą wspólną stroną internetową. Zapraszam serdecznie do częstszego odwiedzania naszego bloga.

Be the first to comment

Zostaw odpowiedz

Podaj swoj email.


*


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.